Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences https://www.journals.academicianstudies.com/sobac <p>Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar / Academic Studies in Social Sciences, a publication of the Academic Studies Association, focuses on theoretical and applied academic studies in social sciences in Turkish and English. It aims to contribute to the literature by publishing the studies of social science researchers and to contribute to the development of social and applied scientific research.</p> <p>SOBAC is a "national" refereed "open access" journal published "free of charge" with academic motivation. After evaluating the submitted articles through a standard peer-review process, SOBAC will publish them free of charge. SOBAC publishes biennially (March and September).</p> <p>The following fields of study are considered for article submissions related to social sciences:</p> <p>Business Administration, Management and Organization, Development Studies,</p> <p>Communication, Innovation, Marketing, Risk Management, Cultural Studies, </p> <p>Economics, Finance, Sustainability, Governance, Human Resources Management, Public Humanities, Urban, Environmental Studies,</p> <p>Ethics, Sociology, Psychology, Social Policy, Philosophy, Political Science Studies,</p> <p>Geography, History, Art, History and Architecture, Theatre and Performance, Hospitality, Education, Gender Studies, </p> <p>Recreation, Sports, and Tourism, Sports Management, Information,Sports Management, Physical Education and Sports Studies,</p> <p>Science and Librarianship, International Relations, International Political Economy, Language and Linguistics, Law Literature, Technology, and Society Studies,</p> <p>Religion, Radio, Television, and Film Studies,Media Studies, Operations Research, </p> <p>Health and Medical Humanities, Health Policy and Services, Other Social Sciences.</p> <p>SOBAC requests innovative and original studies from academics, experts, researchers, professionals, students and professional, academic institutions and organizations.</p> <p> </p> <p>SOBAC; ULUSLARARASI AKADEMİK ÇALIŞMALAR DERNEĞİ tarafından yayınlanmaktadır. </p> <p><strong>Publisher</strong></p> <p>Osman YILMAZ on behalf of the International Association of Academic Studies</p> <p><strong>İmtiyaz Sahibi</strong></p> <p>Uluslararası Akademik Çalışmalar Derneği adına Osman YILMAZ</p> <p> </p> UluslararasıAkademik Çalışmalar Derneği tr-TR Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 3062-3243 Genel Afete Hazırlık ve Bi̇reysel Afet Di̇renci̇ İli̇şki̇si̇: İstanbul Bahçeli̇evler Beledi̇yesi https://www.journals.academicianstudies.com/sobac/article/view/501 <p>Bu araştırmanın amacı, afet riski yüksek olarak değerlendirilen İstanbul Bahçelievler ilçesinde görev <br>yapan belediye çalışanlarının genel afete hazırlık inançları ile bireysel afet direnci arasındaki ilişkiyi <br>incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup araştırmanın evrenini İstanbul ili <br>Bahçelievler Belediyesi bünyesinde görev yapan 1519 çalışan, örneklemini ise gönüllülük esasına dayalı <br>olarak araştırmaya katılan 330 belediye çalışanı oluşturmaktadır. Veriler, Genel Afete Hazırlık Ölçeği ve <br>Bireysel Afet Direnci Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliğini test etmek amacıyla <br>doğrulayıcı faktör analizi yapılmış; güvenirlik Cronbach Alpha katsayıları ile incelenmiştir. Analiz <br>sonuçları, Genel Afete Hazırlık Ölçeği için α = 0,90, Bireysel Afet Direnci Ölçeği için ise α = 0,90 <br>düzeyinde yüksek iç tutarlılık değerleri göstermiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların genel <br>afete hazırlık düzeyleri yüksek, bireysel afet direnci düzeyleri ise orta-yüksek seviyededir. Genel afete <br>hazırlık inancı ile bireysel afet direnci arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. <br>Çoklu regresyon analizi sonuçları, genel afete hazırlık inancının bireysel afet direncinin anlamlı bir <br>yordayıcısı olduğunu; özellikle algılanan duyarlılık, algılanan yarar ve öz yeterlilik alt boyutlarının <br>bireysel afet direnci üzerinde güçlü etkilerinin bulunduğunu göstermektedir. Demografik değişkenlere <br>göre yapılan karşılaştırmalarda cinsiyet ve yaş gruplarına göre bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklar <br>tespit edilirken, öğrenim durumu ve kurumsal deneyim değişkenlerine göre genel olarak sınırlı düzeyde <br>farklılıklar gözlenmiştir. Araştırma sonuçları, afetlere hazırlık sürecinde bireylerin bilişsel ve psikolojik <br>hazırlık düzeylerinin güçlendirilmesinin, bireysel afet direncinin artırılmasında kritik bir rol oynadığını <br>ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, yerel yönetimlerde afet yönetimi politikalarının bireylerin öz yeterlilik <br>algılarını ve aktif hazırlık davranışlarını destekleyecek biçimde yapılandırılması önerilmektedir</p> Merve ELVEREN Vildan BAYRAM Telif Hakkı (c) 2026 Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 2026-05-02 2026-05-02 2 1 Neoliberal Rasyonalite ve Sosyal Çözülme: Türkiye’de Devletin İktisadi Dönüşümü Ekseninde Özelleştirme Deneyiminin Ekonomi Politiği https://www.journals.academicianstudies.com/sobac/article/view/486 <p><strong>Özet</strong></p> <p>Türkiye’de neoliberal rasyonalitenin kurumsal düzlemdeki temel yansıması; 1980’li yıllarla birlikte küresel kapitalizmin merkezine yerleşen özelleştirme politikalarıdır. Özelleştirme uygulamalarının kuramsal düzeyde vaat ettiği iktisadi etkinlikler ve mali disiplin hedefleri ile Türkiye’nin kırk yılı aşan deneyiminde meydana gelen ağır sosyal maliyetler arasındaki yapısal çelişki, konunun ana araştırma problemini oluşturmaktadır. Devletin "girişimci" kimliğinden "düzenleyici" bir aktöre dönüşüm sürecini odağına alan çalışma; mülkiyet değişiminin işgücü piyasaları ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini ekonomi politik bir perspektifle irdelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem olarak doküman analizinin benimsendiği süreçte; Kamu İktisadi Teşebbüsleri’ nin (KİT) tasfiyesine dair veriler ve literatürdeki çeşitli anlayışlar tarihsel bir süzgeçten geçirilerek nitel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Edinilen bulgular, özelleştirmenin salt teknik bir mülkiyet devri olmadığını, aksine Türkiye'de istihdam güvencesinin aşındığı, sendikasızlaşmanın yapısal hale geldiği ve kamusal zenginliğin belirli sermaye gruplarında yoğunlaştığı bir "sosyal çözülme" sürecinin önünü açtığını göstermektedir. Ortaya konulan bu tablo çerçevesinde metin; ekonomik verimlilik hedeflerinin kapsayıcı kalkınma planları ve sosyal adalet ile dengelendiği, düzenleyici kurumların siyasi özerkliğinin korunduğu sosyal refah odaklı bir karma ekonomi perspektifi önermektedir.</p> Ebru ERBUDAK Telif Hakkı (c) 2026 Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 2026-05-02 2026-05-02 2 1 Yöneti̇ci̇ İleti̇şi̇mi̇ ve Moti̇vasyon: Sağlık Kurumlarında Bi̇r Uygulama https://www.journals.academicianstudies.com/sobac/article/view/500 <p>Günümüzün yoğun rekabet ortamında örgütlerin sürdürülebilir başarı sağlayabilmeleri, çalışanlarının <br>motivasyon düzeyine ve performansına doğrudan bağlıdır. Çalışan motivasyonunu belirleyen temel <br>unsurlardan biri ise yöneticilerin iletişim becerileridir. Etkili iletişim; güven ortamının oluşmasını, <br>örgütsel bağlılığın artmasını ve iş tatmininin güçlenmesini sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, <br>yönetici iletişim becerilerinin çalışan motivasyonu ve iş tatmini üzerindeki etkilerini incelemek ve bu <br>ilişkinin sağlık kurumları bağlamında nasıl şekillendiğini ortaya koymaktır.<br>Araştırma, İstanbul’da faaliyet gösteren bir kamu ve bir özel hastanede görev yapan toplam 160 sağlık <br>çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Yönetici İletişim ve Motivasyon Ölçeği <br>ile Minnesota İş Tatmin Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; t-testi, <br>ANOVA, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır.<br>Elde edilen bulgular, yönetici iletişim becerilerinin hem içsel hem de dışsal iş tatmini üzerinde <br>anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğunu göstermektedir. Regresyon analizi sonuçlarına göre iletişim <br>boyutunun, motivasyon boyutuna kıyasla iş tatmini üzerinde daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca <br>kamu hastanelerinde çalışanların iş tatmin düzeylerinin özel hastanelere kıyasla daha yüksek olduğu <br>belirlenmiştir</p> Derya TORUN Salih GÜNEY Telif Hakkı (c) 2026 Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 2026-05-02 2026-05-02 2 1 Türkiye’de Politik Pazarlama ve Türkiye’de Politik Pazarlama ve Seçmen Davranışı: 2023 Genel Seçimi ile 2024 Yerel Seçimi Literatürünün Tematik ve Karşılaştırmalı Derlemesi https://www.journals.academicianstudies.com/sobac/article/view/491 <p>Yapılan çalışma, politik pazarlama ve seçmen davranışı literatürünü Türkiye bağlamında 2023 Genel Seçimi ve 2024 Yerel Seçimi örnekleri üzerinden tematik ve karşılaştırmalı bir derleme çerçevesinde incelemektedir. Çalışmanın amacı, farklı seçim türlerine odaklanan politik pazarlama araştırmalarını aynı analitik düzlemde değerlendirerek, politik pazarlama stratejilerinin seçmen davranışıyla nasıl ilişkilendirildiğini görünür kılmaktır. Bu doğrultuda, Türkiye’de genel ve yerel seçimlere ilişkin akademik çalışmalar sistematik biçimde taranmış, liderlik, ideolojik konumlanma, ekonomi söylemi, medya kullanımı, aday merkezlilik ve hizmet performansı gibi temalar etrafında karşılaştırmalı bir çözümleme yapılmıştır.</p> <p>Derleme bulguları, 2023 Genel Seçimi literatüründe politik pazarlamanın ağırlıklı olarak ulusal ölçekte lider merkezli, ideolojik ve sembolik anlatılar üzerinden kurgulandığını göstermektedir. Buna karşılık 2024 Yerel Seçimi literatürü, politik pazarlamanın aday merkezli, performans odaklı ve somut hizmet söylemlerine dayalı bir yapıya yöneldiğini ortaya koymaktadır. Karşılaştırmalı değerlendirme, politik pazarlamanın sabit ve evrensel bir teknikler bütünü olmadığını; seçim türü, ölçek ve siyasal bağlama göre farklılaşan bağlama duyarlı bir siyasal pratik olarak işlediğini göstermektedir.</p> <p>Çalışma, genel ve yerel seçimler arasındaki yapısal farklılıkları analitik bir değişken olarak merkeze alarak, Türkiye’de politik pazarlama literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır. Bu yönüyle makale, politik pazarlama ve seçmen davranışı çalışmalarında bağlama duyarlı ve karşılaştırmalı analizlerin önemini vurgulamakta; ilerleyen ampirik araştırmalar için kavramsal bir çerçeve önermektedir.</p> Görkem Fırat ÇAKIR Levent ÜRER Telif Hakkı (c) 2026 Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 2026-05-02 2026-05-02 2 1 Yapay Zekanın Stratejik Planlama Farkındalığı Üzerine Etkileri ̇: Sağlık Sektörüne Yönelik Bir Araştırma https://www.journals.academicianstudies.com/sobac/article/view/499 <p>Bu çalışmanın temel amacı, sağlık çalışanlarının yapay zekâya yönelik tutumları ile stratejik planlama farkındalığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada, yapay zekânın etkileşim, yaygın etki ve kaygı boyutlarının stratejik planlama farkındalığı üzerindeki etkileri test edilmiştir. Ayrıca, bu değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul’daki Memorial Hastanelerinde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş olup araştırmaya 398 sağlık çalışanı katılmıştır. Veriler çevrim içi anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anket formu demografik soruların yanı sıra Yapay Zekâ Ölçeği ve Stratejik Planlama Farkındalığı Ölçeği’nden oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS v27 ve yapısal eşitlik modellemesi (AMOS) kullanılmıştır. Bulgular, yapay zekâya yönelik olumlu tutumların stratejik planlama farkındalığını anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Özellikle etkileşim ve yaygın etki boyutlarının anlamlı etkileri bulunurken, kaygı boyutunun etkisi anlamlı çıkmamıştır. Ayrıca, katılımcıların yapay zekâya yönelik tutumları ve stratejik planlama farkındalık düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, sağlık kurumlarında yapay zekâ teknolojilerinin benimsenmesi ile stratejik planlama süreçlerinin uyumlu şekilde yürütülmesinin önemine işaret etmektedir. Bulgular hem teorik literatüre katkı sunmakta hem de uygulayıcılara yönelik önemli çıkarımlar sağlamaktadır.</p> Nazrin İmanova Vildan BAYRAM Telif Hakkı (c) 2026 Sosyal Bilimlerde Akademik Çalışmalar Dergisi/ Journal of Academic Studies in Social Sciences 2026-05-02 2026-05-02 2 1